Tiroid


Tiroid bezi gırtlağımızda bulunan kelebek şeklinde ve metabolizmamızın tüm hızını belirleyen bir bezdir. Bunun anlamı bezin bazı hormonlar salgılaması ve bu hormonların kan dolaşımına girerek vücudun değişik organ ve dokularında etki göstermesidir. Tiroid bezi 2 tane hormon yapar ve dolaşıma salgılar. Bu hormonlardan birine T4 diğerine T3 ismi verilir. Bunlar 3 ve 4 bağı olan iyottur. Bu nedenle vücuttaki iyot çok önemlidir.

TİROİD HORMONLARININ GÖREVİ:

T4 ve T3 hormonları vücudumuzun metabolizmasını düzenler ve ayrıca metabolizmanın hızını kontrol ederler. Eğer çok hormon salgılanırsa metabolizma hızlanır ve hipertiroidi hastalığı gelişir. Hipertiroidi durumunda kalp hızı artarak çarpıntı şikayeti oluşurken, bağırsak hareketi artar ve ishal yapabilir.

Tiroid hormonu çok az salgılanırsa bu duruma hipotiroidi denir. Hipotiroidi oluşunca metabolizma yavaşlar, kalp hızı azaldığı için çarpıntı hissi yaratır. Pek çok kişi kalp krizi zanneder. Aynı zamanda barsak hareketleri azalır ve kabızlık ortaya çıkar.

TİROİD BEZİNİN ÇALIŞMASI NASIL KONTROL EDİLİR?

Tiroid bezinin çalışması beyinde bulunan ve hipofiz adı verilen bir bezden salgılanan TSH hormonu ile kontrol edilir. Kan dolaşımındaki tiroid hormonları (T4 ve T3) azalınca hipofizden TSH salgısı artar ve bu hormon tiroid bezinden tiroid hormon salgısını artırır. Tersine, eğer dolaşımda T4 ve T3 artarsa bu takdirde hipofizden TSH salgılanması azalır.

Tiroid hastalığı gelişme riski şu kişilerde fazladır:
  • İyod eksikliği olan bölgede yaşayan veya yeterli iyod almayanlarda
  • Ailesinde tiroid hastalığı olanlarda
  • Diabetes mellitus (şeker hastalığı), romatoid artrit ve pernisiyöz anemisi olanlarda
  • Gebe kadınlar ve yeni anne olanlarda
  • Kanser nedeniyle baş ve boyuna radyoterapi (ışın tedavisi) yapılanlarda
  • Bazı ilaçları kullananlar (lityum, amiodaron ve interferon gibi).
HİPOTİROİDİ (TİROİD BEZİ YETMEZLİĞİ) NASIL TEHŞİS EDİLİR?

Hipotiroidi hastalığı kan testleriyle kolaylıkla teshis edilir. Test olarak T3, T4, TSH, anti-TPO antikoru ölçülür ve tiroid ultrasonu yapilir. Kanda serbest T4 hormonu düşük ve TSH yüksek ise hipotiroidi tanısı konur. Serum T3 düzeyleri değişkendir ve bazen normal sınırda olabilir. Çok nadiren hipofiz bezi yetmezliğine bagli tiroid bezi yetmezligi olabilir, o zaman TSH hormonu düsük, T4 ve T3 hormonu da düşüktür.

 

Tiroid bezi yetmezliği teşhis edilen hastalarda tam kan sayımı, karaciğer testleri ve kolesterol, trigliserit ve LDK kolesterol tetkikleri ile kalp grafisi (EKG) tetkiki yapılır. Kalp hastalığı riskini anlamak için kanda homosistein ve hassas CRP tetkiklerine bakılmasi faydalıdır.  Kansızlık varsa kanda ferritin, B12 vitamini ve folat düzeylerine bakılarak demir eksikliği veya vitamin eksikliği olup olmadığı araştırılır.

Geri